Zaburzenia komunikacji u dzieci i dorosłych
Twoje dziecko ma 2 lata i jeszcze nie mówi? Ma 3 lata i mówi tylko kilka słów? A może mówi, ale trudno je zrozumieć, gubi się w zdaniach albo unika rozmowy? Opóźniony rozwój mowy to jeden z najczęstszych powodów wizyt u logopedy. Im wcześniej zaczniemy, tym lepsze efekty.
Z czym się zgłaszać?
- Opóźniony rozwój mowy (ORM) — dziecko mówi mniej niż rówieśnicy, ma ubogi słownik, nie łączy słów w zdania. Czasem „dogania” sam, czasem potrzebuje pomocy. Warto sprawdzić.
- Rozwojowe zaburzenie językowe (DLD) — dawniej nazywane alalią lub SLI. Dziecko ma trudności z budowaniem zdań, rozumieniem złożonych poleceń, opowiadaniem. To nie jest „lenistwo” ani „wyrośnie”.
- Dziecięca apraksja mowy (CAS) — dziecko wie co chce powiedzieć, ale mózg ma problem z zaplanowaniem ruchów potrzebnych do mówienia. Mowa jest nierówna, słowa brzmią za każdym razem inaczej.
- Jąkanie — powtarzanie sylab, przeciąganie głosek, blokady. U małych dzieci (2-4 lata) może być rozwojowe i samo przejść. U starszych dzieci i dorosłych wymaga terapii.
- Mutyzm wybiórczy — dziecko mówi normalnie w domu, ale milczy w przedszkolu, szkole lub wśród obcych. To zaburzenie lękowe, nie upór. Potrzebuje delikatnego, systematycznego podejścia.
- Zaburzenia mowy po urazach/chorobach (afazja, dyzartria) — u dorosłych po udarze, wypadku lub chorobie neurologicznej. Rehabilitacja mowy pomaga odzyskać komunikację.
Kiedy warto przyjść?
- Dziecko w 12. miesiącu życia nie gaworzy i nie naśladuje dźwięków
- W 18. miesiącu nie mówi żadnych słów
- W 2. roku życia mówi mniej niż 50 słów
- W 3. roku życia nie buduje prostych zdań (np. „mama daj”, „chcę pić”)
- W każdym wieku: nagle przestaje mówić, cofa się w rozwoju mowy, nie rozumie prostych poleceń
Nie czekaj na „samo się naprawi”. Konsultacja nie zobowiązuje do terapii, ale daje jasną odpowiedź: czy rozwój mowy jest w normie, czy warto działać.
Jak pracuję?
Na pierwszym spotkaniu rozmawiam z rodzicami i obserwuję dziecko. Oceniam rozumienie mowy, sposób komunikacji, zasób słów i umiejętność budowania zdań. Jeśli potrzeba, kieruję na dodatkowe badania (słuch, neurologia, psychologia).
Plan terapii zależy od problemu. Spotkania odbywają się zwykle raz w tygodniu, a rodzice dostają konkretne wskazówki do pracy w domu. Bo to właśnie codzienne sytuacje (posiłki, zabawa, spacer) dają najwięcej okazji do ćwiczenia mowy.



